Month: December 2024

No title

1.Տեղադրիր քո ուսումնական բլոգի բնագիտության բաժնի հղումը։

https://elina2014.edublogs.org/category/%d5%a2%d5%b6%d5%a1%d5%a3%d5%ab%d5%bf%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%b8%d6%82%d5%b6

2.Առանձնացրու այն նախագծերը, որին մասնակցել ես: Ո՞րն էր ավելի առանձնացված քեզ համար, ինչու՞։

3.Ստացած գիտելիքներդ կկարողանա՞ս օգտագործել քո առօրյայում, կենցաղում, շրջապատում, այգում։ Բեր օրինակներ։

Ես առօրյայում ոկտագործում եմ մեր անցած այն դասը որը կապված է հումուսի հետ։

4.Ի՞նչ սովորեցիր բնագիտության ֆլեշմոբից (սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր)։

ոչինչ

5. Ո՞ր ուսումնական նյութը կառանձնացնեիր, որը քեզ ավելի հետաքրքրեց։

Հրաբուխ նյութը

Երկրակեղևի կառուցվածքը

Երկրակեղևը՝ միջնապատյանի հետ,  անվանում են քարոլորտ: Այն կազմված է վիթխարի կտորներից, որոնք մշտական շարժման մեջ են  և կարծես սահում են միջնապատյանի վերին շերտով: Դրանք քարոլորտի սալերն են: 

Սալերն ընդգրկում են ոչ միայն  մայրցամաքները, այլև օվկիանոսի հատակի իրենց հարակից մասերը: Այդ պատճառով քարոլորտի սալերի և մայրցամաքների սահմանները չեն համընկնում: Դրանք նույն հիմքն ունեն և իրար հետ կազմում են մեկ ամբողջություն: Քարոլորտի սալերը տարեկան 5-6 սմ արագությամբ շարժվում են տարբեր ուղղություններով: Սալերի բախման տեղերը երկրակեղևի ամենաակտիվ, երկրաշարժավտանգ շրջաններն են: Երկրակեղևն ունի երկու շերտավոր կառուցվածք:  Առանձնացնում են երկրակեղևի երկու հիմնական տիպ՝ մայրցամաքային և օվկիանոսային: Մայրցամաքային երկրակեղևը եռաշերտ է: Վերին շերտը նստվածքային ապարների շերտի տակ գրանիտային ապարների շերտն է, իսկ դրա տակ՝ բազալտայինը: Երկրակեղևի առավելագույն հաստությունը հասնում է  5-10 կմ: Այն կազմված է երկու շերտից՝ նստվածքային և բազալտային: Գրանիտային շերտը բացակայում է:
Երկրի ներքին հզոր ուժերի ազդեցությամբ միջնապատյանն անընդհատ շարժման մեջ է: Այդ շարժումը պատճառ է դառնում երկրակեղևի անընդհատ շարժման:  Դրա հետևանքով նրա տարբեր տեղամասերում ապարաշերտերը կոտրատվում են, թեքվում են, բարձրանում են, իջնում են կամ էլ ծալքավորվում: Գիտնականները պարզել են,  երկրակեղևում տեղի են ունենում երկու տեսակի շարժումներ՝ ուղղաձիգ և հորիզոնական: Ուղղաձիգ շարժումների հետևանքով երկրակեղևի տարբեր տեղամասեր դանդաղորեն բարձրանում են կամ իջնում: Հորիզոնական շարժումների ժամանակ երկրակեղևի առանձին տեղամասեր մի դեպքում մոտենում են իրար, սեղմվում՝ առաջացնելով ծալքեր, մյուս դեպքում հեռանում են իրարից՝ առաջացնելով խզվածքներ:
Երկրակեղևի շարժումներն առանձնապես բնորոշ են նրա շարժունակ, անկայուն,  լայնարձակ  տեղամասերին, որոնք կոչվում են երկրածալքեր (գեոսինկլինալներ): Այդ տեղամասերում կան գործող հրաբուխներ, և հաճախ լինում են ուժեղ երկրաշարժեր: Երկրի մակերևույթին երկրածալքերը համընկնում են լեռնային շրջանների հետ:
Երկրակեղևում կան նաև համեմատաբար կայուն, անշարժ տեղամասեր: Երկրակեղևի կայուն, ընդարձակ, կարծր բյուրեղային հիմքով տեղամասերը կոչվում են հարթակներ (պլատֆորմներ): Այս տեղամասերում չկան  գործող հրաբուխներ, չեն լինում ուժեղ երկրաշարժեր: Երկրի մակերևույթին դրանք համընկնում են հարթավայրերի հետ: Հարթակներն ընկած են մայրցամաքների հիմքում: Օրինակ՝ Հարավային Ամերիկայի հիմքում ընկած է հարավամերիկյան հարթակը, Աֆրիկայի հիմքում՝  Աֆրիկյանը: Բոլոր մայրցամաքների հիմքում մեկական հարթակ է ընկած՝ բացառությամբ Եվրասիայի:

Առաջադրանքներ

1.Ի՞նչ են քարոլորտի  սալերը:
2. Ի՞նչ կառուցվածք ունի երկրակեղևը: Որո՞նք  են երկրակեղևի հիմնական տիպերը:
3. Երկրակեղևի շարժումների ի՞նչ տեսակներ գիտեք:
4. Ի՞նչ է հարթակը:
5. Ի՞նչ է երկրածալքը:

Բաղադրյալ թվի վերլուծումը պարզ արտադրիչների

Բաղադրյալ թվի վերլուծումը պարզ արտադրիչների

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Գտե՛ք թվի բոլոր պարզ բաժանարարները․

36=2x2x3x3

36/2

18/2

9/3

3/3

1

369=3x3x41

369/3

123/3

41/41

2․ Հետևյալ թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների․

48=2x2x2x2x3  75=

 48/2                      75/3

24/2

12/2

6/2

3/3                  75, 258, 1000, 303, 800

3․ Թիվը վերլուծվում է երկու պարզ արտադրիչների, որոնցից մեկը միանշ թիվ է, իսկ մյուսը՝ երկնիշ։ Արտադրիչների տարբերությունը 4 է։ Գտե՛ք այդ թիվը։

4․ Գտեք տրված թվերի ընդհանուր պարզ արտադրիչները․

8 և 12

10 և 25

5․ Հետևյալ թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների

32, 45, 56, 78, 92, 46, 145, 234, 324, 365, 398, 426, 428, 505, 342, 642, 688, 894, 784, 896, 982, 875, 986, 840, 650

6 Խորանարդի բոլոր կողերի երկարությունների գումարը 156 սմ է։ Գտե՛ք նրա ծավալը։

Տնային առաջադրանքներ

1․ Գտե՛ք թվի բոլոր պարզ բաժանարարները․

81, 120

2․ Հետևյալ թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների․

92, 108, 625, 1024, 704, 888

3․ Մի թվի պարզ բաժանարարներն են 2-ը, 5-ը և 7-ը։ Գտե՛ք այդ թիվը եթե հայտնի է, որ այն 125-ից մեծ չէ։

4․ Գտեք տրված թվերի ընդհանուր պարզ արտադրիչները․

18 և 24

48 և 60

5․ Խորանարդի բոլոր կողերի երկարությունների գումարը 132 սմ է։ Գտե՛ք նրա ծավալը։

6. Հետևյալ թվերը վերլուծեք պարզ արտադրիչների

48, 50, 52, 54, 55, 56, 58, 60, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 124, 125, 126, 128, 129, 130, 132, 134, 135, 136, 138, 140

Ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար

Դասարանական առաջադրանքներ

1․ Գտե՛ք հետևյալ թվերի բոլոր ընդհանուր բաժանարարները․

18 և24=6
24 – 1, 2, 3, 4, 6, 8, 24

18 – 1, 2, 3, 6, 9, 18

18 և 9=1, 3, 9
8 – 1, 2, 3, 6, 9, 18

9 – 1, 3, 9

15 և 25=5
15-1,5,3,15
25-1,5,25

2․ Գտե՛ք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը․

4 և 14=2
4-1,2,4
14-1,2,7,14

36 և 24=12

27 և 45=9

3․ Ընտրե՛ք այն երկու թվերը, որոնց ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը 1- է։

5, 15, 9=5,9

32, 81, 108=32,81

110, 16, 25=16,25

4․ Հեռուստամրցույթին մասնակցելու համար հավաքած մեծահասակներից և երեխաներից թիմեր պիտի կազմեն այնպես, որ բոլոր թիմերում լինեն հավասար քանակներով մեծահասակներ և հավասար քանակներով երեխաներ։ Աենաշատը քանի՞ այդպիսի թիմ կարելի է կազմել 24 մեծահասակներից և 30 երեխաներից։
6

 5․ Ինչի՞ են հավասար ABCD ուղղանկյան պարագիծը ու մակերեսը, եթե շրջանագծերից յուրաքանչյուրի շառավիղը 2 սմ է։
4*6=24 2*4=8 p=2*(8+24)=64  S=24*8=192

6․Մայրը գնեց խնձորներ և բաժանեց երեք երեխաների միջև։ Արսենին տվեց խնձորների կեսը և էլի կես խնձոր, Լիլիթին՝ մնացածի կեսը և էլի կես խնձոր, իսկ Դավիթին՝ մնացածի կեսը և վերջին կես խնձորը։ Յուրաքանչյուր երեխան քանի՞ խնձոր ստացավ ։
Արսեն-4
Լիլիթ-2
Դավիթ-1

Տնային առաջադրանքներ

1․ Գտե՛ք հետևյալ թվերի բոլոր ընդհանուր բաժանարարները․

14 և 58=2

12 և 32=4

17 և 25 =1

2․ Գտե՛ք տրված թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը․

21 և 22     1

55 և 33    11

64 և 42   2

3․ Ընտրե՛ք այն երկու թվերը, որոնց ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը 1- է։

14, 7, 4     7,4

18, 35, 55    18, 55

35, 49, 55   49,55

4․ Շքերթին մասնակիցների երկու խմբեր պիտի շարասյուներ կազմեն այնպես, որ շարքերն իրար հավասար լինեն։ Մի խմբում կա 72 հոգի, մյուսում՝ 108։ Քանի՞ հոգի պիտի լինեն մեկ շարքում, եթե շարասյունը հնարավորին չափ լայն պիտի լինի։
(108, 72)=9

5․ Եռանկյան մի կողմի երկարությունը 7սմ4մմ է, երկրորդինը՝ 6մմ-ով ավելի, երրորդինը՝ առաջինից 6մմ-ով պակաս։ Որքա՞ն է եռանկյան պարագիծը։
74+6=80
74-6=68
74+68+80=222

6․ Երկու շտեմարաններում պահվում է ընդամենը 50տ780կգ ցորեն, ընդ որում երկրորդում՝ առաջինից 5տ330կգ-ով պակաս։ Քանի՞ կիլոգրամ ցորեն է պահվում շտեմարաններից յուրաքանչյուրում։

50տ780կգ -5տ330կգ=45տ450կգ
45450:2=22տ725կգ
22725+5330=28տ55կգ

Ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերես և ծավալ

Փաթեթ 2

1․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 2 սմ, 9 սմ,  11 սմ։

V=2x9x11=

S=2x(2×9+2×11+9×11)=

2․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 5 դմ, 7 դմ,  8 դմ։

V=5x7x8

S=2x(5×7+5×8+7×8)=

3․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 6 սմ,  12 սմ, 10 սմ։

V=6x12x10

S=2x(6×12+6×10+12×10)=

4․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 13 սմ, 15 սմ,  10 սմ։

V=13x15x10

S=2x(13×15+13×10+15×10)=

5․Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

11 սմ,  12 սմ, 10 սմ։

V=11x12x10

S=2x(11×12+11×10+12×10)=

6․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝        

 3 սմ,  20 սմ, 10 սմ։

V=3x20x10

S=2x(3×20+3×10+20×10)=

7․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

11 սմ, 12 սմ, 14 սմ։

V=11×12+11×14+12×14)=

8․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝15 սմ, 16 սմ, 17սմ։

V=15x16x17=

S=2x(15×16+15×17+16×17)=

9․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝

10 սմ, 12 սմ, 14 սմ։

V=10x12x14=

S=2x(10×12+10×14+12×14)=

10․ Սիրելի սովորողներ, այժմ ինքներդ կազմեք նմանատիպ խնդիրներ։

Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝15 սմ, 19 սմ, 17սմ։
S=2x(15×19+15×17+19×17)=
V=15x19x17=

Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝10 սմ, 13 սմ, 17սմ։

S=2X(10×13+10×17+13×17)=
V=10x13x17=

Հաշվեք ուղղանկյունանիստի մակերևույթի մակերեսն ու ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝11 սմ, 19 սմ, 14սմ։

S = 2x (11×19+11×14+19×14)=
V=11x19x14=